Portale internetowe pozwalają na odnalezienie starych znajomych, poznanie nowych, wypowiadanie się na różne tematy, manifestowanie poglądów. Tylko czy są to rzeczywiście "social media"?

Na początku było Grono

Pierwszym polskim serwisem społecznościowym jest założone w 2004 roku Grono.net. Początkowo serwis miał być zamknięty – rejestracja następowała dopiero po otrzymaniu zaproszenia. Idea świetna – zaproszenie dawało pewność, że w serwisie znajdują się sami znajomi, którzy chcą utrzymywać kontakty ze sobą także drogą online. W praktyce jednak serwis rozrastał się szybko – pod koniec 2004 roku liczył już 29 tys. użytkowników – i zaproszenie przestało być barierą uczestnictwa.

Z czasem dochodziło nawet do sprzedaży zaproszeń w serwisach aukcyjnych a sami użytkownicy chcieli mieć grono nie po to, żeby kontaktować się ze starymi znajomymi, tylko żeby "zbierać" nowych. W pewnym momencie dało się zauważyć wyścig w zdobyciu jak największej liczby znajomych, czy raczej profili, bo coraz więcej z nich osobami fikcyjnymi.

Pojawianie się fałszywych kont "znajomych" zaczęło jednak narastać wraz z nadejściem największego jak do tej pory polskiego serwisu społecznościowego: nasza-klasa.pl Serwis wzorowany jest na zachodnim Classmates.com i miał na celu pomagać w ponownym nawiązaniu kontaktu osobom, które razem chodziły do szkoły. Szał na posiadanie profilu na nk ogarnął starsze i młodsze pokolenie. Serwis stał się szybko trzecią najpopularniejszą stroną w Polsce po Google i Onet.pl (wg. Alexy).

Wraz z szaleńczym wzrostem popularności zaczął się niebezpieczny wzrost kont fikcyjnych – spośród 14mln użytkowników 6% to profile fikcyjne (oficjalnie; ile jest tzw. ukrytych avatarów nikt nie wie) i oczywiście – wyścig w zdobywaniu znajomych. Rekordziści mają ich nawet po kilka tysięcy – część z nich to konta fikcyjne, część autentyczni użytkownicy, którzy przyjęli rozsyłane masowo zaproszenia. Czy media społecznościowe powinny nam dostarczać właśnie tego typu rozrywek?

Obecnie nastał czas Facebooka i MySpace. Czy serwisy zachodnie, które szturmują polski rynek, różnią się czymś od rodzimych? Czy oferują powstawanie prawdziwych więzi między internautami? Dyrektor zarządzający MySpace Mobile John Faits powiedział: "o społeczności można mówić wtedy, kiedy wychodzimy z domu i spotykamy się z przyjaciółmi". Sieć ma być tylko początkiem znajomości, która kontynuowana jest poza nią. W 2006 roku Time ogłosił MySpace "wzorową metropolią online" i przyznał jego twórcy tytuł Człowieka Roku.