p

Posiadacz dyplomu, nawet po zapisaniu po stronie strat nakładów na naukę, zarabia w Polsce o połowę więcej niż rówieśnik mniej wykształcony. Z badań wynika, że opłacalność studiów utrzymuje się stale - zmienia się tylko jej stopa. Wyliczenie opłacalności studiowania poszczególnych kierunków jest proste - zarobki osób lepiej wykształconych są wyższe, trzeba je tylko odpowiednio porównać z zarobkami mniej wykształconych i wziąć pod uwagę straty, jakie ponoszą studenci podczas nauki, gdy nie pracują i nie zarabiają. Istnieje w ekonomii odpowiednie równanie - jego wynik to stopa zwrotu inwestycji w oświatę, czyli odpowiedź na pytanie, jaki zysk przyniesie złotówka zainwestowana w naukę.

Wniosek 2. Zachowaj rozsądek w wyborze

Najważniejszym trendem jest to, że różnice między stopą zwrotu różnych kierunków się zmieniają. To, co dziesięć lat temu było mało opłacalne, dziś przynosi coraz większe zyski. I na odwrót: studia superopłacalne kiedyś, dzisiaj przynoszą zyski mniejsze, choć nadal sowite. Po prostu kiedy polska gospodarka ulegała gwałtownym przeobrażeniom, brakowało specjalistów w wielu branżach, w innych było ich w nadmiarze. Dziś sytuacja jest bardziej ustabilizowana. To dobra wiadomość dla tych, dla których pasja i hobby to najważniejszy argument przy wyborze przyszłego zajęcia. Na Górnym Śląsku pracę mają ci, którzy parę lat temu wybrali górnictwo. Pasjonaci wbrew pozorom postąpili słusznie: przecież Polska zapowiedziała zamknięcie tylko części kopalń i jednocześnie modernizację innych. Łatwo było wyliczyć, że powstanie zapotrzebowanie na wąskie grono wyedukowanych speców od górnictwa. Kto to zrozumiał - wygrał.

Wniosek 3. Trzeba umieć przewidywać

Obecna struktura szkolnictwa wyższego nie jest dostosowana do popytu na rynku pracy! Maturzyści kolejnych roczników rzucili się na kształcenie w zakresie zarządzania, bankowości, marketingu. Tymczasem dziś jest nadmiar fachowców z tych dziedzin. Uczelnie, w znacznie większym stopniu niż gimnazja i licea, podlegają prawom rynku. Jeśli wyczują popyt na wiedzę ekonomiczną - będą ją sprzedawać. W dłuższej perspektywie rynek rzeczywiście najlepiej wyreguluje relacje między popytem a sprzedażą. W krótszej - może uderzać w studentów ulegających modzie na określone kierunki. To istotne zagrożenie, które trzeba brać pod uwagę.

Wniosek 4. Nastawić się na niespodzianki

Konstruując biznesplan swoich studiów, należy wziąć pod uwagę także to, że wielu czynników przewidzieć nie sposób. Nie można na przykład przewidzieć, w jakim stopniu o zatrudnieniu i płacach decydować będą chimery, mody i stereotypy panujące wśród pracodawców. Zawsze mogą zdarzyć się niespodzianki,